Specjalistyczne farby ogniochronne to dziś w budownictwie standard. Nie ma jednak wśród nich produktów, które sprawdzałyby się w każdych warunkach. Cienka warstwa wodorozcieńczalnej akrylowej farby ogniochronnej może nie podołać potężnemu pożarowi na platformie wiertniczej, a z kolei budynek użytku publicznego jak biurowiec czy szkoła nie potrzebuje kosztownych, grubowarstwowych powłok epoksydowych. Poniżej prezentujemy różnice między ogniochronnymi farbami cienko- i grubowarstwowymi oraz związane z tym ich zastosowania.
Fot. arinas74 (rgbstock.com)
Powłoki cienkowarstwowe
Farby ogniochronne stosowane w formie cienkich warstw to na ogół produkty akrylowe – rozpuszczalnikowe lub wodorozcieńczalne. Ich DFT (ang. dry film thickness czyli grubość powłoki suchej) może wynosić od 0,25 mm do ponad 1 mm. Generalnie im dłuższy jest wymagany czas zabezpieczenia i większa masywność elementu, tym powłoka ogniochronna będzie grubsza. Odwrotnie na grubość warstwy farby ogniochronnej wpływa temperatura krytyczna stali, wyższy parametr pozwala nam zastosować cieńszą warstwę.
Podczas pożaru, w wysokich temperaturach, grubość warstwy może jednak zwiększyć się nawet 50-krotnie, co cechuje farby ogniochronne. Oznacza to, że powłoka o standardowej grubości 2 mm pod wpływem ciepła rozszerzyć się może aż do 10 cm! Schemat działania farby ogniochronnej ilustruje poniższy film, jak pęcznieje farba w rzeczywistości pokazywaliśmy w materiale Jak działa farba ogniochronna.
Akrylowe farby ogniochronne to tańszy i częściej stosowany wariant zabezpieczeń ogniochronnych. Są proste w aplikacji (nanosi się je standardowo, z wykorzystaniem technik stosowanych dla tradycyjnych farb) i dobrze się prezentują, dlatego można je wykorzystać również tam, gdzie estetyka jest ważna. Jeśli tylko nie mamy do czynienia z groźnymi pożarami węglowodorowymi, w starciu z którymi cienkie powłoki są raczej bez szans, możemy je więc z powodzeniem zastosować.
Dwa warianty tego rodzaju powłok – wodorozcieńczalny i rozpuszczalnikowy na bazie akrylowej – pozwalają dostosować się ściśle do sytuacji. Opcja wodorozcieńczalna jest oczywiście bardziej przyjazna środowisku i gwarantuje, że emisja LZO podczas malowania będzie niższa. W przypadku jednak, gdy chroniony obiekt pozostawać będzie w środowisku zagrożonym korozją, lepszym wyborem jest bardziej odporna farba ogniochronna rozpuszczalnikowa. Obydwa warianty natomiast pozwalają uzyskać gładką powłokę o wysokich walorach dekoracyjnych.
Cienkie powłoki ogniochronne można aplikować zarówno na placu budowy (on-site), jak i w wytwórni (off-site), przy czym ta druga opcja nie jest zalecana, jeśli chcemy osiągnąć doskonałe efekty wykończenia. Może się bowiem okazać, że w czasie transportu pomiędzy wytwórnią a placem budowy elementy konstrukcji zostaną uszkodzone i będą wymagały poprawek na placu budowy.
Powłoki grubowarstwowe
Grube warstwy farb ogniochronnych to wariant stosowany w wyjątkowo trudnych warunkach. Tego typu systemy oparte są zwykle na farbach na bazie żywic epoksydowych (farby ogniochronne epoksydowe). Najkrócej odporne na ogień powłoki tego typu (R30) osiągają grubość w granicach 2 – 4 mm, natomiast te oferujące najdłuższą ochronę (R120) to warstwy o grubości osiągającej nawet 20 mm. W czasie pożaru rozszerzają się one w dużo mniejszym stopniu niż farby ogniochronne akrylowe, zwykle około 5-krotnie.
Ten typ farb ogniochronnych stosowany jest do ochrony obiektów szczególnie narażonych na groźne pożary węglowodorowe – platform wiertniczych i rafinerii. Oferuje bowiem doskonałą ochronę przed ogniem, niekiedy nawet na dłużej niż 120 minut, a prócz tego dodatkową odporność antykorozyjną. Powłoki grubowarstwowe są bardzo trwałe i poradzą sobie zarówno z agresywnym środowiskiem chemicznym, jak i dużymi naprężeniami.
Nie jest jednak tak, że grube warstwy to opcja wyłącznie dla obszarów zagrożonych pożarami węglowodorowymi. Zdarza się, że w zwykłej fabryce lub budynku użyteczności publicznej zależy nam na ochronie przeciwogniowej w postaci farby, ale warunki są jednak zbyt trudne, lub wymagany czas zabezpieczenia jest zbyt długi by poradziły sobie w nich cienkowarstwowe farby ogniochronne akrylowe. W takich przypadkach też stosuje się epoksydowe farby ogniochronne.
Dzięki różnorodności rodzajów i zastosowań farby ogniochronne stają się dziś coraz powszechniejszym rozwiązaniem.
