REKLAMA
Get Adobe Flash player

Newsletter

Dołącz do newslettera:
Zaznacz, jakie informacje Cię interesują:

Pigmenty nieorganiczne

Pigmenty nieorganiczne to grupa pigmentów stosowana znacznie częściej niż związki organiczne. Mimo że bywają mniej odporne na światło, temperaturę lub chemikalia, cieszą się dużym powodzeniem ponieważ łatwiej je uzyskać i są niedrogie.

pigmenty nieorganiczne

Fot. Wikimedia Commons

Właściwości

Nieorganiczne pigmenty to zwykle stosunkowo proste związki – tlenki, siarczki, chromiany. Z tego też względu są bardziej podatne na „atak” ze strony innych chemikaliów obecnych w środowisku. Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych w instytucie Spektrochem są również mniej odporne na światło – szybciej się utleniają i zmieniają kolor. Równocześnie jednak mają bardzo dobrą siłę krycia. A ponieważ są z reguły szeroko dostępne w postaci minerałów lub można je w prosty sposób uzyskać w wersji syntetycznej, ich cena nie jest wysoka. Dlatego też chętnie wykorzystywane są przez producentów farb i lakierów.

Od wszystkich reguł są wyjątki, właściwości poszczególnych pigmentów powinniśmy więc rozpatrywać osobno. Na przykład nieorganiczna zieleń chromowa wykazuje dobrą odporność na chemikalia, znosi nawet temperatury do 1100°C, a prócz tego jest odporna na światło i warunki atmosferyczne. Za tak doskonałe właściwości trzeba jednak sporo zapłacić.

W zależności od sposobu otrzymania i spoiwa w jakim zostały użyte, a także od napełniaczy, które im towarzyszą w wyrobie malarskim, wysoką odpornością na światło oraz dobrą siłą krycia mogą się również poszczycić pigmenty żelazowe (czerwień żelazowa, błękit żelazowy, żółcień żelazowa). Tu jednak z kolei płaci się niską odpornością na kwasy i zasady – te same czynniki, które nadają tym pigmentom światłoodporność, obniżają niestety ich odporność chemiczną.

Przykłady

Biel tytanowa. Fot. Wikimedia Commons

Bardzo popularnym pigmentem z rodziny nieorganicznych jest TiO2 – biel tytanowa. Doskonale kryje i ma wysoką odporność chemiczną, dlatego szybko zdominowała inne rodzaje białych pigmentów (biel cynkową, ołowianą i litopon) o gorszych właściwościach lub większej toksyczności.

Do związków nieorganicznych należy też cały szereg pigmentów we wszystkich barwach tęczy, np. żółcie kadmowa, chromowa, żelazowa i cynkowa, czerwień kadmowa i żelazowa, glejta (żółty lub czerwony tlenek ołowiu), pomarańczowoczerwona minia ołowiana (dawniej stosowana jako pigment antykorozyjny), brunatna umbra, niebieska ultramaryna, błękit pruski oraz pigmenty naturalne, takie jak cynober i ochra.

W tej grupie znajdują się też pigmenty oferujące specjalne efekty optyczne – tzw. lustrzane, wśród których wyróżniamy metaliczne, perłowe i interferencyjne.

Pigmenty metaliczne to drobiny metali, najczęściej aluminium, w postaci łusek. Od rozmiaru tych łusek zależy ostateczny efekt wizualny. Powstają one przez rozdrabnianie aluminium, cyny, miedzi i innych nieżelazowych stopów lub przez kondensację par metali w warunkach uniemożliwiających koalescencję.

Natomiast pigmenty perłowe, których podgrupą są pigmenty interferencyjne, to cząstki miki pokryte tlenkami. Ich efekt polega na kombinacji załamania, odbicia i przepuszczenia światła. Ten rodzaj pigmentów wykorzystuje się często w przypadku lakierów samochodowych, farb do metalu oraz powłok na szkło i ceramikę.

Jeszcze inna grupa pigmentów to luminofory – pigmenty świecące. Spośród związków nieorganicznych zaliczyć tu możemy siarczki metali ziem rzadki oraz siarczek cynku.

Trochę historii…

Błękit pruski. Fot. Wikimedia Commons

Nieorganiczne pigmenty w postaci minerałów były stosowane już w czasach prehistorycznych, 30 tysięcy lat przed naszą erą. Nasi przodkowie przy pomocy ochry, hematytu, cynobru, lazurytu i malachitu tworzyli barwne malowidła na ścianach swoich jaskiń.

Pierwsze udane próby uzyskania syntetycznych pigmentów nieorganicznych datuje się na XVIII wiek. W 1704 roku otrzymano błękit pruski, związek na bazie żelaza i potasu, który wkrótce potem został przyjęty za kolor armii pruskiej (stąd jego nazwa). Pigment ten był jednak wówczas bardzo nietrwały – z wojskowych mundurów spierał się wraz z mydłem.

Kolejnej syntezy pigmentu nieorganicznego dokonał na przełomie XVIII i XIX wieku Louis Jacques Thénard. Otrzymany przez niego niebieski pigment nazwano na jego cześć błękitem Thénarda. Wkrótce potem opracowano metody wytwarzania m.in. żółci chromowej i kadmowej oraz pigmentów na bazie tlenków żelaza i tlenków chromu. Z czasem produkcja syntetycznych pigmentów nieorganicznych stała się masowa, a metody ich otrzymywania udoskonalono.

Za pomoc w przygotowaniu artykułu dziękujemy panu Arturowi Pałaszowi z Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Farb, Klejów i Polimerów Spektrochem.

Czytaj również

Oceń artykuł:
Oceń pozytywnieOceń negatywnie
100%
0%
Ocen: 2
Loading ... Loading ...
Napisz do redakcji
Podziel się

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail jest tylko do wiadomości rynekfarb.pl. Pola oznaczone * są obowiązkowe

*

HTML tags are not allowed.