Przyzwyczailiśmy się do wytartego sloganu „farba na lata”, ale farba odkryta właśnie na południu Afryki naprawdę przetrwała próbę czasu. Prawdopodobnie ma 49 000 lat!
Fot. Muzeum Historii Naturalnej University of Colorado
Resztki farby odkryte zostały na kamieniu w jaskini Sibudu Cave na północny prowincji KwaZulu-Natal w RPA – miejscu, które było zamieszkane przez ludzi w środkowej epoce kamienia, mniej więcej więcej od 77 000 do 38 000 lat temu. Wykopaliska prowadzi prof. Lyn Wadley z University of Witwatersrand w Johannesburgu, badaniem farby zajmuje się natomiast Paola Villa, kurator Muzeum Historii Naturalnej University of Colorado.
Jak twierdzi Villa, podstawowe składniki farby to mleko i ochra. Sądząc po jej resztkach odnaleziony kamień mógł służyć do mieszania farby albo jej nakładania na podłoże. Naukowcy podejrzewają, że tak powstała mikstura wykorzystywana była do ozdabiania ciała i konserwacji skór zwierzęcych, a także do dekoracji elementów z kamienia i drewna.
Odnaleziona w składzie farby ochra nie jest dla nikogo zaskoczeniem. Wykorzystanie tego naturalnego pigmentu na bazie tlenku żelaza, pozwalającego uzyskać szereg różnych odcieni od żółtego i pomarańczowego aż po czerwony i brązowy, jest szeroko udokumentowane. Zgodnie z ustaleniami był on w użyciu w Europie i Afryce już 250 000 lat temu.
Mleko do wyrobu farby pozyskano prawdopodobnie z upolowanej zwierzyny – karmiącej samicy kudu lub innego gatunku ssaków krętorogich. Fot. The Wasp Factory / Foter.com / CC BY-NC-SA
Dużą niespodzianką było natomiast mleko. Jak podaje Villa, musiało ono zostać uzyskane po upolowaniu karmiącej samicy jednego z występujących na tamtym terenie gatunków ssaków krętorogich – bawołu, eland, impali lub kudu. W okresie z którego pochodzą pozostałości farby w Południowej Afryce nie hodowano bowiem jeszcze bydła. Zaczęto to robić stosunkowo niedawno – zaledwie 2000 lat temu. Analiza chemiczna nie pozostawia jednak wątpliwości – w odnalezionej farbie obecna była kazeina, podstawowe białko mleka.
Fakt, że mleko było wykorzystywane na długo przed rozpoczęciem hodowli zwierząt – i mogło mieć dla naszych praprzodków duże znaczenie, skoro pozyskiwali je z upolowanej zwierzyny – to dla historyków i archeologów bardzo ważne odkrycie. Na nas natomiast mimo wszystko największe wrażenie robi trwałość prehistorycznej farby – 49 tysięcy lat, to jest dopiero coś!
Źródło: paintsquare.com
